TKGM Parsel Sorgu, e-Devlet Tapu Bilgileri Sorgulama ve belediye imar kayıtlarıyla bir taşınmazı satın almadan önce nasıl kontrol edeceğinizi anlattık.
İlan fotoğrafları bir taşınmazın nasıl göründüğünü anlatır; tapu ve parsel kayıtları ise hukuken ne olduğunu. Bu rehberde, satın almayı düşündüğünüz bir ev, arsa ya da zeytinlik için ilk kontrolleri hangi resmi kanallarla yapabileceğinizi sırayla anlatıyoruz.
1. TKGM Parsel Sorgu: herkese açık ilk kontrol
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Parsel Sorgulama uygulaması (parselsorgu.tkgm.gov.tr), TKGM'nin açıklamasına göre taşınmazların coğrafi konumunu ve temel bilgilerini dijital ortamda görüntülemeyi sağlayan resmi bir veri servisidir. Sorgulama halka açık ve ücretsizdir; web ve mobil uygulama üzerinden kullanılabilir.
Nasıl kullanılır?
- İl, ilçe ve mahalle/köy seçin.
- Ada ve parsel numarasını girin (ilanda ya da satıcıdan aldığınız bilgiler).
- Haritada parselin konumunu ve komşu parselleri inceleyin.
Neleri görürsünüz?
- Ada, parsel ve pafta bilgisi
- Yüzölçümü (m²)
- Nitelik (arsa, tarla, bina vb.)
- Koordinat bilgisi ve harita gösterimi
- Kat mülkiyeti ve irtifak bilgileri
Uygulamada malik adı veya kimlik bilgisiyle sorgulama yapılamaz. TKGM, mülkiyet bilgileri için e-Devlet'in kullanılmasını belirtir.
Parsel Sorgu ne işe yarar, ne işe yaramaz?
İlanda “denize 300 metre” yazan bir arsanın gerçekte nerede olduğunu, ilan edilen metrekarenin tapudaki yüzölçümüyle uyuşup uyuşmadığını ve nitelik kaydının “tarla” mı “arsa” mı olduğunu buradan görebilirsiniz. Ancak bu ekran mülkiyet, ipotek, haciz ya da imar durumu bilgisi vermez; onlar için aşağıdaki adımlar gerekir.
2. e-Devlet: kendi tapunuzu görmek
e-Devlet Kapısı'ndaki Tapu Bilgileri Sorgulama hizmeti, kişinin kendi adına kayıtlı taşınmazların tapu bilgilerini görmesini sağlar. Alıcı olarak satıcının tapusunu kendi e-Devlet hesabınızdan göremezsiniz; satıcıdan, kendi e-Devlet ekranından güncel tapu bilgisini göstermesini ya da belgeyi paylaşmasını isteyebilirsiniz. Tapu müdürlüğünde işlem öncesinde de güncel kayıt kontrol edilir.
3. Tapu kaydında okunması gereken alanlar
- Malik ve pay bilgisi: Tek malik mi, hisseli mi?
- Nitelik: Mesken, arsa, tarla, zeytinlik…
- Kat mülkiyeti / kat irtifakı: Dairelerde hangisi olduğu.
- Beyanlar hanesi: İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı bilgisi idarece tapunun beyanlar hanesine işlenmek üzere bildirilir. 6306 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre riskli yapılar da tapu kütüğünün beyanlar hanesinde belirtilmek üzere tapu müdürlüğüne bildirilir.
- Şerhler ve rehinler: İpotek, haciz, önalım veya satış vaadi şerhleri.
Beyanlar hanesinde riskli yapı kaydı görürseniz
6306 sayılı Kanun'a göre riskli yapı tespiti, tespit tarihinden itibaren en geç on iş günü içinde tapu müdürlüğüne bildirilir; tespite ilişkin tutanak yapıya asılır, maliklere e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün süreyle ilan edilir. Maliklerin tespite karşı on beş gün içinde itiraz hakkı vardır. Böyle bir kayıt bulunan dairede, binanın dönüşüm sürecinin hangi aşamada olduğunu ve malikler arasında alınmış kararları satın almadan önce öğrenmek gerekir.
İmar aykırılığı beyanı ise İmar Kanunu'nun 32. maddesine göre, aykırılığın giderildiği idarece tapu müdürlüğüne bildirilmeden kaldırılamaz. Satıcının “sorun çözüldü” demesi kaydın silindiği anlamına gelmez.
4. İmar durumu: belediyeye ya da il özel idaresine sorun
Bir arsaya ne yapılabileceği, yani yapılaşma hakkı, tapu kaydında değil imar planında yazar. Belediye sınırları içinde ilgili belediyenin imar birimine, sınırlar dışında il özel idaresine yazılı başvuru yaparak taşınmazın imar durumunu öğrenebilirsiniz. Bazı belediyeler bu bilgiyi internet üzerinden de sunar; satın alma kararında yine de resmi ve güncel bir belgeyle hareket etmek daha sağlıklıdır.
Yapılı bir taşınmazda ayrıca şu belgeleri isteyin:
- Yapı ruhsatı ve onaylı mimari proje
- Yapı kullanma izin belgesi (iskân)
- Varsa yapı kayıt belgesi
5. Kontrolleri birleştirmek
Üç kaynağın birbirini tutması gerekir: Parsel Sorgu'daki yüzölçümü ve nitelik, tapu kaydındaki bilgiler ve belediyedeki imar/ruhsat kayıtları. Aradaki her uyumsuzluk (örneğin tapuda tarla, ilanda “imarlı arsa” yazması) satın almadan önce açıklığa kavuşturulmalıdır.
Kısa kontrol listesi
- Ada/parsel numarasını ilandan veya satıcıdan alın.
- Parsel Sorgu'da konum, yüzölçümü ve niteliği kontrol edin.
- Satıcıdan güncel tapu bilgisini isteyin; beyanlar ve şerhler bölümünü okuyun.
- Belediyeden imar durumu, ruhsat ve iskân bilgisini alın.
- Uyumsuzlukları yazılı olarak sorun ve kapora öncesi netleştirin.
Aktif Emlak, Edremit Körfezi'nde incelediğiniz taşınmazların ada/parsel ve belediye bilgilerini derleme sürecinde size yardımcı olabilir.
