7579 sayılı Kanun'la kullanımdaki binalara periyodik yangın güvenliği kontrolü getirildi; zemin etüdü yetkili kuruluşlara bağlandı, beton denetimi sıkılaştı.
22 Mayıs 2026'da yürürlüğe giren 7579 sayılı Kanun, İmar Kanunu ve Yapı Denetimi Hakkında Kanun'da bina güvenliğine yönelik önemli değişiklikler yaptı. Düzenleme hem mevcut bina sahiplerini hem de yeni konut alacakları ilgilendiriyor.
Yangın güvenliğine periyodik kontrol
İmar Kanunu'nun 28. maddesine eklenen hükme göre, kullanıma yönelik belgesi bulunan yapılarda, yapı sahibinin süresi içinde başvurusu üzerine yangın güvenliğine yönelik periyodik kontroller yapılacak. Kontroller belediyelerin itfaiye teşkilatı ya da Bakanlıkça veya yetkilendirdiği kurumlarca verilen eğitim ve sınavda başarılı olan yangın güvenlik uzmanları tarafından, yangın güvenlik raporu düzenlenerek yapılacak.
- Kontrolde tespit edilen eksiklikler, idarenin vereceği ve altı ayı geçmeyen süre içinde giderilerek geçerli rapor alınacak.
- Esaslı tadilat gerektiren eksiklikler ruhsat veya izinle yapılacak; süre bu iznin tarihinden başlayacak.
- Hangi yapıların kontrole tabi olacağı, kontrol süreleri ve alınacak ücretler Bakanlıkça çıkarılacak düzenlemeyle belirlenecek.
Zemin etüdü yetkili kuruluşlara
Yapı Denetimi Hakkında Kanun'a eklenen maddeyle, kanun kapsamındaki yapıların zemin ve temel etütlerinin Bakanlıktan izin belgesi almış zemin ve temel etüt kuruluşları tarafından yapılması öngörüldü. Hizmet bedeli il muhasebe birimlerinde açılacak emanet hesaba yatırılacak. Gerçeğe aykırı rapor veren ya da statik hesapların hatalı yapılmasına yol açan kuruluşun izin belgesi iptal edilecek. Bu hükmün ilk fıkrası 31 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek ve uygulama Bakanlığın belirleyeceği pilot ilde başlayacak.
Beton ve kaçak yapıya ağır cezalar
- Karot deney sonuçları standardı sağlamayan beton üreticisine 500.000 TL idari para cezası.
- Mikser etiketi ya da karekodlu irsaliyesi olmayan veya bunları uyuşmayan betona 250.000 TL ceza.
- Ruhsatsız yapılarda kullanılmak üzere hazır beton satanlara 500.000 TL ceza.
- Sahte veya gerçeğe aykırı müteahhitlik belgesiyle yapılan yapılarda yapı mühürlenecek ve belge numarası beş yıl süreyle iptal edilecek.
Ev sahipleri ve alıcılar için
Yangın kontrollerinin hangi binaları kapsayacağı ikincil düzenlemeyle netleşecek. Site ve apartman yöneticilerinin bu düzenlemeyi takip etmesi önemli. Yeni konut alacakların ise yapının zemin etüdü raporunu, yapı denetim kayıtlarını ve iskân belgesini satın alma öncesinde istemesi, deprem bölgesindeki Edremit Körfezi için ayrıca önem taşıyor.
Kanun ayrıca yapı denetim kuruluşlarında görev alan denetçilerin hangi yapılarda, hangi tarihlerde görev yaptığının Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden izleneceğini düzenledi; bu kişilerin isim ve imzaları artık yapı ruhsatında yer almayacak.
Şantiyelerde de kayıt yükümlülüğü genişledi: şantiye şefi, şantiyede yürütülen günlük işlerin ve çalışan yetki belgeli ustaların kaydını Bakanlıkça belirlenecek usule uygun tutmak zorunda.
